Sputnikaviy o'lchashlar nazariyasi sun'iy yo'ldoshlar yordamida Yer yoki boshqa sayyoralarning o'lchamlarini aniqlash va monitoring qilish qoidalarini o'z ichiga oladi. Bu nazariya Yerni o'rganish va kosmik tadqiqotlar uchun muhim. Sputnikaviy texnologiyalar 1950-yillardan rivojlanib, 1957-yilda Sputnik 1 uchirilishi bilan mustaqil yo'nalishda rivojlandi