Yunonistonda fan va madaniyat inqirozi, Musulmon renessansi, Sharq akademiyalari, Al-Ma'mun akademiyasi, ilmiy meroslar. O'rta asrlardagi fizika fani taraqqiyotini musulmon sharqida fan taraqqiyoti (VII — XI asr) , Yevropa feodal fani rivoji (XI — XV asr) , Tabiatshunoslikda tajriba — kuzatish davrining yuzaga kelishi (XV— XVIII asr) davrlarga bo'lib o’rganiladi.