Uyg‘onish davrining boshlanishi bilan cherkovning mavqei pasayib, antik dunyoning obro‘i ancha kuchaydi. Bu davrda antik tilshunoslik merosining yangidan boshlanganligi va tabiiyot ilmi sohasida erishilgan katta–katta yutuqlar shunga olib kelgan. Uyg‘onish davrining ilg‘or tilshunosligi ilohiyotning xizmatkorlik rolini o‘ynamaydigan bo‘lib qoldi, unda antisxolastik yo‘nalishlar rivojlana boshladi. Grek va lotin tili matnlarini sharhlash va nashr etish borasida ko‘plab ishlar amalga oshirildi.