Kriptografiya Edit Export Present Create presentation slides on cryptography with a blueprint theme   Document Kiriptografiya nima? Mavsusida keng qo'lamli o'zbek tilida slayt tayorlab ber muallif jalolov mirbek 34 minutes ago Planning slide presentation content Kriptografiya haqida o'zbek tilida keng qamrovli slayt tayyorlab beraman. Muallif: Jalolov Mirbek.   2 actions Kriptografiya haqida o'zbek tilida keng qamrovli slayt tayyorlayman. Avval artifact yarataman.   Slides artifact created How long should the deck be? Exhaustive (15-20 slides) Which visual theme fits your deck best? Engineering Blueprint Engineering Blueprint 33 minutes ago Checkpoint made 33 minutes ago Worked for 35 seconds Planning template content outline Reading the engineering-blueprint template reference file and existing scaffold files in parallel.   3 actions Mukammal! Endi kriptografiya bo'yicha 18 ta slayd uchun kontent rejasini tayyorladim. Tasdiqlashdan oldin ko'rib chiqing. Quyida kriptografiya bo'yicha slayd rejasi. Xohlagan o'zgartirishlarni kiriting, so'ng tasdiqlang. 1. KRIPTOGRAFIYA -- Ma'lumotlarni himoya qilish fani Muallif: Jalolov Mirbek · 2026 2. Kriptografiya nima? -- - Ma'lumotlarni o'qib bo'lmaydigan shaklga o'tkazish fani - Yunoncha: kryptos (yashirin) + graphein (yozish) - Axborot xavfsizligining asosi - Konfidentsiallik, yaxlitlik, autentifikatsiya 3. Kriptografiyaning tarixi -- - Miloddan avvalgi 1900: Qadimgi Misr iyeroglif kodlari - 44 yil: Yuliy Tsezar shifri - 1466: Alberti ko'p alifboli shifri - 1940-1945: Enigma mashinkasi va uni buzish - 1977: DES standarti - 2001: AES standarti 4. Asosiy tushunchalar -- - Ochiq matn (plaintext): asl ma'lumot - Shifrlangan matn (ciphertext): himoyalangan ma'lumot - Kalit (key): shifrlash parametri - Shifrlash (encryption): ochiq matni yashirish - Shifr ochish (decryption): asliga qaytarish 5. Simmetrik shifrlash -- - Shifrlash va ochishda bir xil kalit ishlatiladi - Asosiy algoritmlar: AES, DES, 3DES, ChaCha20 - Afzalligi: tez va samarali - Kamchiligi: kalit almashish muammosi - AES-256 zamonaviy standart 6. Asimmetrik shifrlash -- - Ochiq kalit va yopiq kalit juftligi - Ochiq kalit bilan shifrlash, yopiq kalit bilan ochish - Algoritmlar: RSA, ECC, ElGamal, DSA - Kalit almashish muammosini hal etadi - Raqamli imzo asosi 7. RSA algoritmi -- - Rivest, Shamir, Adleman — 1977 yil - Katta sonlarni ko'paytuvchilarga ajratish qiyinligi - Kalit uzunligi: 2048 yoki 4096 bit - Hisoblash resurslarini ko'p talab qiladi - TLS/SSL, elektron pochta himoyasida keng qo'llaniladi 8. Hash funksiyalari -- - Ixtiyoriy ma'lumotni qat'iy o'lchamli qiymatga o'tkazadi - Bir tomonlama: qayta tiklab bo'lmaydi - MD5, SHA-1 (eskirgan), SHA-256, SHA-3 - Parollarni saqlash, ma'lumotlar yaxlitligi - Kolliziyaga chidamli bo'lishi shart 9. Raqamli imzo -- - Hujjatning muallifi va yaxlitligini tasdiqlaydi - Yopiq kalit bilan imzolash, ochiq kalit bilan tekshirish - Inkor etib bo'lmaydi (non-repudiation) - Algoritmlar: RSA-PSS, ECDSA, EdDSA - Elektron hujjat aylanishida yuridik kuch 10. SSL/TLS Protokollari -- - Internet aloqasini himoya qiluvchi standart - HTTPS = HTTP + TLS - Handshake: kalit almashish va autentifikatsiya - TLS 1.3 — hozirgi eng zamonaviy versiya - Sertifikat markazlari (CA) tizimi 11. Kriptografik protokollar -- - Diffie-Hellman: xavfsiz kalit almashish - PKI: Ochiq kalit infratuzilmasi - PGP/GPG: elektron pochta shifrlash - SSH: xavfsiz masofaviy boshqaruv - Zero-Knowledge Proof: bilmasdan isbotlash 12. Zamonaviy algoritmlar -- - AES-256-GCM: simmetrik standart - RSA-4096: asimmetrik himoya - ECDSA (secp256k1): blockchain imzolari - Curve25519: tezkor elliptik egri - BLAKE3: eng tez hash algoritm 13. Blockchain va kriptografiya -- - SHA-256 hash — har bir blok identifikatori - ECDSA — tranzaksiyalarni imzolash - Merkle daraxti — ma'lumotlar yaxlitligi - Proof-of-Work — kriptografik boshqotin - Bitcoin, Ethereum — kriptografiya amalda 14. Steganografiya -- - Ma'lumotni ko'rinadigan joyda yashirish fani - Kriptografiyadan farqi: mavjudlikni yashiradi - Rasm, audio, video fayllar ichiga yashirish - Suv belgisi (watermarking) texnologiyasi - Razvedka va raqamli huquqlar himoyasida 15. Kvant kriptografiyasi -- - Kvant fizikasi qonunlariga asoslangan xavfsizlik - QKD: Kvant kalit taqsimoti - BB84 protokoli — 1984 yil - Mavjud RSA va ECC algoritmlariga xavf - Post-kvant kriptografiya: NIST 2024 standartlari 16. Kriptoanalizning asoslari -- - Shifrlangan matnni kalit bilmay ochish san'ati - Brute force: barcha kalitlarni sinab ko'rish - Chastota tahlili: harflar takrorlanishini o'rganish - Yon kanal hujumlari: quvvat, vaqt o'lchash - Differensial va chiziqli kriptoanalizm 17. Kriptografiyaning qo'llanilishi -- - Bank va moliya tizimlar: to'lov himoyasi - Elektron hukumat: ERI va ID tizimlari - VPN: tarmoq aloqasi xavfsizligi - Parol menejerlari va autentifikatsiya - Tibbiyot ma'lumotlari va maxfiylik 18. XULOSA -- Kriptografiya — raqamli dunyoning asosi Muallif: Jalolov Mirbek Barcha huquqlar himoyalangan · 2026