XII-XIII asrlarda G’arbiy Yevropa iqtisodiy va madaniy taraqqiyotga qadam tashladi. Shaharlarning taraqqiyoti, yevropaliklar tafakkur dunyosining kengayishi, Sharq madaniyati bilan tanishish o’rta asrlar ta’lim tizimini takomillashtirishga turtki bergan. Yevropaning yirik shahar markazlaridagi kafedral maktablar avval umumiy maktablarga, keyinroq universitetlarga aylandi