Milliy uyg‘onish (jadid) adabiyotining kelib chiqishi XIX asr oxiri—XX asr boshlaridagi Rossiya imperiyasi hukmronligi, ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar va shaharlashuv bilan bog‘liq. Anʼanaviy madrasaga tanqid, usul-i jadid maktablarining paydo bo‘lishi, matbuotning kengayishi va ijodkorlar orasida yangicha pedagogik hamda maʼrifiy fikrlar tarqalishi sharoit yaratdi