Moddalar gradienti past tomondan yuqori tomonga energiya sarflab harakatlanishi, moddalar tashilishi elektrokimyoviy gradientga qarshi boʻlgani uchun bu harakat yuqoriga koʻtariluvchi harakat (uphill movement) ham deyiladi. Hujayra membranasi orqali faol tashiladigan moddalarga ion moddalar (Na+, K+, Ca2+, Cl-, J-) va ion boʻlmagan moddalar (glyukoza, aminokislotalar, mochevina) kiradi. Birlamchi faol transport jarayonlarida bevosita ATF yoki boshqa yuqori energiyali fosfat boʻgʻlari parchalanishidan hosil boʻlgan energiyadan foydalaniladi. Birlamchi faol transportda ishtirok etuvchi muhim nasoslardan ba’zilari: Natriy-kaliyli nasos, Kalsiy nasosi, Kaliy-vodorod nososi. Aktiv transportning tuzilishi 2ta subbirlikdan tashkil topgan: alfa va betta