Gnoseologiya – bilish nazariyasi bo'lib, uning tarixi falsafaning rivojlanish jarayonlariga bog‘liq. Ilk bosqichlari qadimgi Yunonistonda Sokrat, Platon va Aristotelning asarlarida kuzatiladi. Keyinchalik Markaziy Osiyo falsafasida Forobiy va Ibn Sinoning hissasi katta. O'rta asr Yevropasida Foma Akvinskiy gnoseologiyani rivojlantirdi. Yangi davrda Dekart, Lok, Kant va Hegel kabi faylasuflar gnoseologiyaning turli yo'nalishlarini tadqiq etishdi. XX asrda Karl Popper, Tomas Kun va Jorj Lakas tomonidan surrealizm va boshqa bilim nazariyalari rivojlantirildi. Gnoseologiya, asosan, bilishning asosi, sharti va chegaralarini o'rganadi