Ong va ongsizlikning falsafiy asoslari mavzusi inson tafakkuri va anglash jarayonining murakkabligini o'rganadi. Ong insonning atrof-muhitni tushunishi, anglash va ongli qarorlar qabul qilish qobiliyatidir. Ongsizlik esa insonning anglamaydigan, lekin xatti-harakat va qarorlariga ta'sir ko'rsatadigan jarayonlarni o'z ichiga oladi