Borliq tushunchasining mohiyatiga oid falsafiy va tabiiy-ilmiy konsepsiyalar, borliq va yo‘qlik dialektikasi, borliq shakllarining tasnifi, tabiatning ontologik maqomi, biosfera va noosfera haqidagi ta’limotlar, borliqda substrat, substansiya va materiyaning o‘zaro aloqasi, materiya tushunchasi va uning tashkillashuv darajalari, harakat – borliq mavjudligining usuli, uning tiplari va shakllari, makon va vaqt – borliq mavjudligining shakllari