Qadray nazariyasining shakllanish tarixi milodiy 8-asrda Islom dunyosida sodir bo'lgan teologik tortishuvlar bilan bog'liq. U Movarounnahr va Xorazm hududlarida keng tarqalgan. Qadrizm, qalbdagi irodani va insonning qadrini ta'kidlaydi