Иқтисодий жараёнларда тарихий тавсифга эга бўлган, инсоният тарихий тараққиётининг кўпгина босқичларида ижтимоий-иқтисодий шакllarnинг айирим турлари узoқ вақт мавжуд бўлади. Уларнинг мазмуни, ўрни, роли ва ижтимоий оқибатлари кўп жиҳатдан тарқалади.