Deviatsiya — odatlar, qadriyatlar yoki ijtimoiy qoidalardan chetga chiqqan xatti-harakatlar. Ijtimoiy nazariya va tarixi bo'yicha G'arbda XIX-asrda, o'ziga xos madaniyat va dinlar kontekstida Misr va Hindistonda kuzatilgan. Deviatsiya tushunchasini birinchi bo'lib R. Merton o'rganib chiqdi va u innovatsiya, ritualizm, retratizm va isyon kabi to'rtta deviant xulq-atvor turini ajratdi