"Jadid ma’rifatparvarlari" 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida Rossiyaning Qozon shahridagi musulmonlar jamoasi tarkibida islohotchilik harakati sifatida vujudga kelgan. Jadidlar islom taʼlimini modernizatsiya qilishga, ilmiy bilimlarni targʻib qilishga, ijtimoiy va siyosiy islohotlar tarafdori boʻlishga intildilar