Arxeologiya fanining aniqlanishi va ta'riflari turli usullar va maqsadlar asosida shakllanadi. Bu fan qadimgi sivilizatsiyalar va jamiyatlar hayotini ularning moddiy qoldiqlari asosida o'rganadi. Arxeologiya insoniyat tarixining eng qadimgi davrlaridan tortib to zamonaviy davrlarga qadar bo'lgan o'zgarishlarni o'rganib, madaniy taraqqiyot jarayonlarini tushunishga yordam beradi