Psixikaning evolutsiyasi tarixiy jarayonlar bilan chambarchas bog'liq. O'zgarishlar insoniyat tarixi davomida ijtimoiy va madaniy kontekstlarga ta'sir ko'rsatdi. Psixika evolutsiyasida muhim bosqichlar mavjud. Bular orasida dastlabki jamiyatlar, qishloq xo'jaligi va sanoat inqiloblari psixologik o'zgarishlarga olib keldi. Har bir madaniyat psixikaning shakllanishiga o'ziga xos ta'sir ko'rsatadi. O'zbek madaniyati ham o'ziga xos an'analar va qadriyatlar bilan bu jarayonga hissa qo'shadi. Bugungi kunda psixikaning evolutsiyasi zamonaviy nazariyalar orqali talqin etilmoqda.