🩸 Bolalarda anemiyalar (temir, oqsil, vitamin yetishmovchiligi)📌 1. Tushuncha Anemiya — bu qonda gemoglobin miqdorining, eritrotsitlar soni yoki sifatining kamayishi bilan kechadigan patologik holat.👉 Bolalarda ko‘proq temir yetishmovchiligi anemiyasi uchraydi.📌 2. Tasnifi Bolalarda quyidagi alimentary (ovqatga bog‘liq) anemiyalar uchraydi:🟠 Temir yetishmovchiligi anemiyasi🟡 Oqsil yetishmovchiligi anemiyasi🟢 Vitamin yetishmovchiligi anemiyasiB12 yetishmovchiligiFolat (B9) yetishmovchiligi🟠 3. Temir yetishmovchiligi anemiyasi (TYA)🔹 Etiologiyasi (sabablari)Ona homiladorlikda anemiya bo‘lishiErta tug‘ilish (prematur bolalar)Sun’iy ovqatlantirishRatsionda temir yetishmasligiTez o‘sish davriSurunkali qon yo‘qotish (ichki qon ketishlar, gijjalar)🔹 PatogenezTemir tanqisligi → gemoglobin sintezi buziladiEritrotsitlar kichrayadi (mikrotsitoz)Rang ko‘rsatkichi pasayadi (gipoxromiya)To‘qimalarda gipoksiya rivojlanadi👉 Natija: kislorod tashish qobiliyati kamayadi🔹 KlinikasiRangparlikHolsizlik, tez charchashSoch to‘kilishi, tirnoq sinuvchanligiIshtaha pasayishiTaxikardiya🟡 4. Oqsil yetishmovchiligi anemiyasi🔹 EtiologiyasiNoto‘g‘ri ovqatlanish (oqsil kamligi)MalnutritsiyaSurunkali kasalliklar🔹 PatogenezOqsil yetishmasa → globin sintezi buziladiGemoglobin hosil bo‘lishi kamayadiEritropoez sekinlashadi👉 Suyak iligi faoliyati pasayadi🔹 KlinikasiUmumiy holsizlikMushaklar zaifligiO‘sishdan orqada qolishImmunitet pasayishi🟢 5. Vitamin yetishmovchiligi anemiyasi🔸 B12 yetishmovchiligiEtiologiya:Ovqatda B12 yetishmasligiIchak kasalliklari (so‘rilish buzilishi)Patogenez:DNK sintezi buziladiEritrotsitlar kattalashadi (makrotsitoz)Megaloblastik anemiya rivojlanadiKlinikasi:RangparlikTil qizarishi (glossit)Nevrologik belgilar (uyishish)🔸 Folat (B9) yetishmovchiligiEtiologiya:Ratsionda sabzavotlar kamligiIchak kasalliklariPatogenez:DNK sintezi buziladiEritropoez buziladiKlinikasi:Anemiya belgilariO‘sish sekinlashadi📌 6. Umumiy patogenez (qisqacha)Har qanday yetishmovchilikda:Gemoglobin sintezi ↓Eritrotsitlar sifati/soni ↓To‘qimalarda gipoksiya → klinik belgilar📌 7. Xulosa (dars uchun)👉 Bolalarda anemiyaning asosiy sababi — ovqatlanishdagi yetishmovchilik👉 Eng ko‘p uchraydigan turi — temir yetishmovchiligi anemiyasi👉 Patogenezning asosi — gemoglobin sintezi buzilishi va gipoksiya