ҚУРИЛИШДА ЛОЙИҲАЛАШТИРИШ ИҚТИСОДИЁТИ ВА ТАШКИЛ ЭТИЛИШИРЕЖА:Қурилишда лойиҳалаштириш мақсади ва вазифалариЛойиҳалаш босқичлари ва лойиҳа ҳужжатларининг таркибиЛойиҳа ечимлари иқтисодий самарадорлигини баҳолашЛойиҳа ечимлари иқтисодий самарадорлигини оширишнинг асосий йўналишлари 1. Қурилишда лойиҳалаштириш мақсади ва вазифалари Ҳар бир қурилиш объектини тиклашда аввалом бор, унинг қурилишини амалга оширишнинг техник имкониятлари ва иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқлиги кўриб чиқилади. Бу вазифалар, савол ва масалалар “лойиҳа” деб номланувчи махсус ҳужжатда ўз аксини топади.Лойиҳа – бу қуриладиган инженерлик иншооти ёки қуйидаги кўринишда намоён этиладиган саноат ишлаб чиқарилиши ёки фуқаролар учун мўлжалланган объктларни шакллантириш бўйича қуйида келтирилган мақсадлар тизимидир:қурилажак иншоотнинг архитектуравий – режавий, конструктив – копновкали ва технологик ечимларининг график материаллари (чизмалари)дир;иншоот қурилиши техник имкониятлари, конкрет табиий муҳитда бажариладиган ишларнинг ишончлилиги ва хавфсизлигини асословчи ҳисоблаш – тушунтириш матни;қурилиш таннархини аниқлайдиган ва молиявий харажатлар, моддий – техникавий ва меҳнат ресурсларининг иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқлигини асослаб берадиган смета–иқтисодий қисм.Қурилиш объектининг иқтисодий самарадорлиги, унинг ҳаётийлик циклининг характери ва функцияллашувининг давомийлиги, чиқарилаётган маҳсулотнинг таннархи, эксплуатация ва меҳнат қилиш шароитлари аҳамиятли тарзда лойиҳавий ечимларнинг даражасига, яъни бир сўз билан айтганда, лойиҳанинг қандай даражада тайёрланганлигига боғлиқ бўлади.Ҳар қандай объектни лойиҳалаш одатда бир нечта босқичларда амалга оширилади. Лойиҳалашнинг биринчи босқичида ғоя пайдо бўлгандан сўнг инвестициялаш мақсадлари: объектнинг қандай вазифа бажаришга мўлжалланиши, унинг қуввати, ишлаб чиқариладиган маҳсулотлар номентклатураси, жойлашиш ўрни аниқланади.Инвестициялаш имкониятлари ва кутилаётган техник – иқтисодий кўрсаткичларга эришишни баҳолаш олиб борилади.Биринчи босқичда бажарилган изланишлар (илмий – тадқиқот ишлари) ва ишлар асосида буюртмачи (инвестор) ғояларни амалга ошириш бўйича ишларни давом эттириш ёки уларни тўхтатиш бўйича қарор қабул қилади. Ижобий қарор қабул қилинган тақдирда буюртмачи қурилиши мумкин бўлган объектнинг берилган районда қурилиши кутилаётганлиги тўғрисидаги объектни жойлаштириш бўйича олдиндан келишишни илтимос қилиш тариқасидаги ариза билан маҳаллий ҳокимият органларига мурожаат қилади. Маҳаллий ҳокимият органларидан ижобий жавоб олингандан кейин буюртмачи иккинчи босқич ишлари – объект қурилиши инвестициясининг техник – иқтисодий асосини ишлаб чиқишга киришади. Бу босқичда зарур бўлган инженерлик қидирувлар олиб бориш билан инженерлик айниқса иқтисодий ва смета – молия саволлари анча чуқур ўрганилади. Инвестицияларни техник – иқтисодий асослаш натижалари бўйича қурилишнинг мақсадга мувофиқлиги ва лойиҳалашни – техник лойиҳани (лойиҳани) ишлаб чиқиш тўғрисида қарор қабул қилинади.