Калқонсимон без: гормонларининг синтези ва биологик таъсири. Эндемик буйракКалқонсимон без организмда метаболизмни, ўсиш ва ривожланишни, ҳамда модда алмашинувини тартибга солувчи муҳим эндокрин без ҳисобланади. У асосан тироксин (Т4) ва трийодтиронин (Т3) гормонларини ишлаб чиқаради, шунингдек, кальцитонин моддаси ҳам тайёрланади.Тироксин (Т4) ва трийодтиронин (Т3): йод моддаси асосида синтезланади, энергия алмашинувини (метаболизм), юрак уриши ва нафас олишни стимуляция қилади, нерв ва ўсиш жараёнларига таъсир кўрсатади.Кальцитонин: қонда кальций миқдорини пасайтиради, суяк тузилмасини мустаҳкамлайди.Эндемик буйрак — йод етишмовчилиги оқибатида калқонсимон безнинг кенгайиши ва функциясининг бузилиши билан кечади. Бу ҳолат метаболизм секинлаши, чарчоқ, саломатликнинг умумий пасайиши ва баъзан гипотиреоз билан боғлиқ белгиларига олиб келади.